به گزارش «راهبرد معاصر»؛ رانندگانی که امیدوارند توافق میان ایالات متحده و ایران به کاهش قیمت بنزین منجر شود، احتمالاً باید هفتهها یا ماه ها منتظر بمانند تا بهبود محسوسی مشاهده کنند.
میانگین قیمت بنزین معمولی در ایالات متحده بین ۲۸ فوریه و اواسط می حدود ۵۰ درصد افزایش یافت
تحلیلگران انرژی به نوسانات قیمتها میپردازند و میگویند، «قیمت ها مانند موشک بالا میروند، مانند پر پایین میآیند»؛ پدیدهای که نشان می دهد هزینههای بنزین به سرعت و همزمان با قیمت نفت خام افزایش مییابد، اما به کندی از قاعده کاهش پیروی میکند.
یکی از دلایل اصلی این است که صاحبان پمپ بنزین معمولاً هنگام افزایش شدید قیمتها متحمل زیان میشوند یا سود ناچیزی به دست میآورند، زیرا نمیتوانند قیمتها را به اندازه کافی سریع افزایش دهند تا افزایش هزینهها را جبران کنند. بنابراین، وقتی قیمتهای عمدهفروشی شروع به کاهش میکنند، صاحبان جایگاهها تمایلی به کاهش قیمتهای خردهفروشی برای جبران عملکرد مالی ضعیف خود در دوره قیمتهای بالا ندارند.
میانگین قیمت بنزین معمولی در ایالات متحده بین ۲۸ فوریه، تاریخ حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و اواسط می حدود ۵۰ درصد افزایش یافت. قیمت نفت به شدت افزایش یافت، زیرا از عبور بیشتر محمولههای نفتی از تنگه هرمز، آبراه حیاتی در امتداد سواحل جنوبی ایران جلوگیری شد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا ماه گذشته ایده تعلیق مالیات بنزین را مطرح کرد، مالیاتی که ۱۸.۴ سنت به هر گالن بنزین معمولی پمپاژ شده در پمپ بنزینها اضافه میکند. وی در دفتر بیضی شکل خود گفت: درصد کمی است، اما هنوز هم مبلغی پول است.
کریستوفر نتل، استاد اقتصاد انرژی در دانشگاه MIT عنوان کرد، برخی تحقیقات نشان میدهد رفتار رانندگان نیز عامل کاهش سرعت این روند است. وقتی قیمت ها افزایش می یابد، مصرف کنندگان بسیار مشتاق هستند قیمت پمپ بنزین های مختلف را با هم مقایسه کنند. اما وقتی قیمت ها شروع به کاهش می کنند، این نگرانی کاهش می یابد و بنابراین پمپ بنزین ها می توانند از کاهش قیمت های خود مطابق با قیمت نفت خودداری کنند.
اقتصاددانان میگویند وقتی قیمت نفت خام کاهش مییابد، معمولاً دست کم چند هفته طول میکشد تا قیمت بنزین به طور قابل توجهی کاهش یابد، اما جنگ علیه ایران پیشبینیهای عرضه را پیچیده کرده است و به گفته تحلیلگران، شاید ماهها طول بکشد تا قیمت سوخت به میزان قبل از جنگ بازگردد.
نتل گفت، دو دلیل وجود دارد که میتواند قیمتها را بالا نگه دارد: نخست، مقیاس زیرساختهای آسیبدیده یا تخریبشده در خاورمیانه که بازسازی برخی از آنها سالها طول خواهد کشید. دوم، افزایش هزینه نفت به دلیل بی ثباتی ایمنی ناوبری از تنگه هرمز.
وی افزود: اصول اولیه اقتصادی به ما میگوید هرچه خطر کسبوکاری بالاتر باشد، سود بالقوه برای ورود به آن کسبوکار بیشتر و تجارت نفت، بنزین و گاز طبیعی بسیار پرخطرتر شده است. این موضوع شاید مانع از بازگشت ما به قیمت بنزین قبل از جنگ شود.
هزینههای انرژی در آینده نیز امکان دارد بالا باقی بماند، زیرا سرمایهگذاران و شرکتهای نفتی نگران خواهند بود که ایران هر زمان که صلاح بداند تنگه هرمز را ببندد
آخرین باری که قیمت بنزین به میزان فعلی خود رسید، سال ۲۰۲۲ پس از حمله به اوکراین بود. در آن زمان سرمایهگذاران با ترس از کمبود عرضه واکنش نشان دادند؛ اکنون اثرات آن بیشتر مشهود است. قبل از جنگ با ایران، تقریباً ۲۰ درصد نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکرد.
شرکتهای انرژی انگیزه دارند قیمتها را تا حد امکان بالا نگه دارند، اما این تأخیر همچنین به دلیل زمانی است که برای انتقال نفت به پالایشگاهها، تبدیل آن به سوخت و توزیع آن در نقاط مصرف لازم است. بنزینی که امروزه فروخته میشود از نفت خام گرانقیمت پالایش میشود.
قیمت نفت، صرف نظر از منبع آن، به وسیله عرضه و تقاضای جهانی تعیین میشود. قیمتها میتوانند به سرعت تغییر کنند، زمانی که عرضه مختل میشود، یا زمانی که تقاضا افزایش یا کاهش مییابد. ایالات متحده صادرکننده خالص فرآوردههای نفتی است، اما پالایشگاههای آن از مقادیر قابل توجهی نفت خام وارداتی برای تولید بنزین، گازوئیل و سایر سوختها استفاده میکنند.
هزینههای انرژی در آینده نیز امکان دارد بالا باقی بماند، زیرا سرمایهگذاران و شرکتهای نفتی نگران خواهند بود که ایران هر زمان که صلاح بداند تنگه هرمز را ببندد. برنارد یاروس، اقتصاددان ارشد آمریکایی گفت: ما اکنون جعبه پاندورا را باز کردهایم. ایران میداند میتواند از سلاح ژئوپلیتیکی بستن تنگه هرمز و وارد کردن آسیب اقتصادی استفاده کند.
افزایش قیمت سوخت، شکاف اقتصادی در آمریکا را افزایش داده است، زیرا خانوادههای کمدرآمد برای پرداخت هزینه بیشتر بنزین با مشکل مواجه شدهاند. در مقابل، رفتار خانوارهای پردرآمد تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است. با توجه به اینکه تقاضا نسبتاً بالا باقی مانده، بعید است قیمت سوخت به طور قابل توجهی کاهش یابد.